O smoczym szlaku

Smoczy Szlak to ciąg kilkudziesięciu figurek smoków rozmieszczonych w różnych zakątkach Krakowa. Każda rzeźba wyglądem i charakterem nawiązuje do miejsca w którym stoi. Jest to nowa opcja do odkrywania miasta w niecodzienny sposób i poznawania mniej znanych zakątków Krakowa.

Pomysł na Smoczy Szlak narodził się w 2022 roku z inicjatywy trzech mieszkańców Krakowa – Witolda Górnego, Anny Jakubiak i Mariusza Meusa. Zgłosili oni projekt do Budżetu Obywatelskiego Miasta Krakowa pod nazwą „Smok co krok, czyli Szlak Smoków Krakowskich”, który zdobył ogromną aprobatę mieszkańców i zwyciężył w głosowaniu. Inspiracją był słynny wrocławski szlak krasnali. Kraków postanowił postawić na symbol smoka.

Pierwsze siedem figurek zamontowano w 2023 roku w kilku lokalizacjach: Smok Geodeta (Podgórze), Smok Turysta (park Bednarskiego), Smok Malarz (plac Axentowicza), Smok z Mapą (park Krakowski), Smok z Latawcem (park Jordana), Smok Filmowiec (kino Kijów) i Smok Wodny (plac Na Groblach).

Jako pierwszy stanął Smok Geodeta przy Szkole Podstawowej nr 29 na al. Dembowskiego. Smok wskazuje drogę na Kopiec Kraka i stoi dokładnie na Południku Krakowskim. W uroczystości odsłonięcia brał udział zastępca prezydenta Krakowa Andrzej Kulig oraz pomysłodawczyni Anna Jakubiak.

Projektanci i rzeźbiarze figur smoków

Projekty graficzne wszystkich smoków stworzyli dwaj legendarni polscy rysownicy i satyrycy – Andrzej Mleczko i Edward Lutczyn. To oni nadali każdej figurce charakterystyczny, humorystyczny wygląd.

Rzeźby wykonali natomiast prof. Jan Tutaj i dr Jacek Dudek z Wydziału Rzeźby Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Każdy smok ma około 50–60 cm wysokości i stoi na granitowym postumencie. Co ciekawe, smoki nie są przypadkowe – każdy tematycznie nawiązuje do miejsca, w którym stoi: Smok Filmowiec przed kinem, Smok Malarz na placu Axentowicza (w pobliżu ASP), Smok Geodeta przy szkole na południku, Smok Sportowiec przed budynkiem „Sokoła”.

Kto finansuje smoki?

Głównym źródłem finansowania jest Budżet Obywatelski Miasta Krakowa. Coraz częściej jednak pojawiają się smoki fundowane przez podmioty prywatne. Smok Kazimierz został ufundowany przez Galerię Kazimierz, a jego odsłonięcia w czerwcu 2024 roku dokonał osobiście Andrzej Mleczko. Czerwony Smok zdobi elewację hotelu Radisson RED, a Smok Stradomski stoi w patio Hotelu Stradom House. Smok w Towarzystwie Zwierząt stanął przy wejściu do krakowskiego ZOO.

Co rok smoków przybywa

Szlak systematycznie się rozrasta, a w kolejnych latach powstają nowe figurki, każda tematycznie dopasowana do lokalizacji. Niektóre są efektem współpracy z uczelniami i instytucjami, inne fundowane przez prywatnych sponsorów.

Wśród nowszych smoków znalazł się wyjątkowy projekt łączący fizyczną rzeźbę z grą mobilną w rozszerzonej rzeczywistości (AR) czyli Smok Arystokrata. Smoczy Szlak liczy już blisko 30 figur i wciąż czeka na kolejne. W planach są smoki w dzielnicach, które jeszcze nie mają swojego przedstawiciela.

Każda figurka wyposażona jest w kod QR, który po zeskanowaniu prowadzi do strony z ciekawostkami o danym smoku. Opisy umieszczone są na stronie Miejskiej Platformy Informacyjnej – Magiczny Kraków.

Wiele smoków bywa ofiarami wandalizmu – Smok Turysta miał już urwany nos, a Smok Geodeta zgubił swój przyrząd pomiarowy, Smok Malarz ma ułamaną ramkę. Mimo to rzeźby cieszą się ogromną sympatią mieszkańców i turystów. Smoczy Szlak stał się jedną z najchętniej fotografowanych atrakcji Krakowa, skutecznie zachęcając do odkrywania mniej oczywistych zakątków miasta poza centrum.